GSTIN › GSTIN फॉरमॅट
GSTIN फॉरमॅट: 15 अक्षरांचा अर्थ
भारतातील प्रत्येक GST नोंदणीला 15 अक्षरांचा GSTIN (Goods and Services Tax Identification Number) मिळतो. हा कोणताही यादृच्छिक नंबर नाही: प्रत्येक भाग काहीतरी सांगतो, आणि शेवटचे अक्षर सिद्ध करते की बाकीची चौदा अक्षरे बरोबर लिहिली आहेत.
GSTIN चे पाच भाग
नमुना नंबर 03ABCDE1234F1ZA घ्या (या पानासाठी तयार केलेला):
| अक्षरे | नमुन्यात | अर्थ |
|---|---|---|
| 1–2 | 03 | नोंदणीचा स्टेट कोड. 03 म्हणजे पंजाब. GST स्टेट कोडची यादी पाहा. |
| 3–12 | ABCDE1234F | व्यवसायाचा PAN. GST मध्ये नोंदणीकृत टॅक्स डिडक्टरसाठी (14 वे अक्षर D) इथे PAN ऐवजी TAN असतो. |
| 13 | 1 | या राज्यात या PAN चा नोंदणी क्रमांक: पहिल्यासाठी 1, दुसऱ्यासाठी 2, आणि पुढे; 9 नंतर A ते Z अक्षरे येतात. एका राज्यात दोन नोंदणी असलेल्या व्यवसायात (उदा. दोन बिझनेस व्हर्टिकल) इथे 1 आणि 2 असतात. |
| 14 | Z | सामान्य टॅक्सपेयरसाठी Z. टॅक्स डिडक्टरसाठी (GST मधील TDS) D आणि टॅक्स कलेक्टरसाठी (TCS कापणारे ई-कॉमर्स ऑपरेटर) C. |
| 15 | A | चेक कॅरेक्टर, पहिल्या 14 वरून काढले जाते (खाली पाहा). |
आतला PAN व्यवसायाचा प्रकार सांगतो
PAN चे चौथे अक्षर PAN कोणाचा आहे ते सांगते, म्हणून GSTIN चे सहावे अक्षरही तेच सांगते:
- P व्यक्ती (प्रोप्रायटरही, जो स्वतःच्या PAN वर नोंदणी करतो)
- C कंपनी · F फर्म किंवा LLP · H हिंदू अविभक्त कुटुंब (HUF)
- A असोसिएशन ऑफ पर्सन्स · B बॉडी ऑफ इंडिव्हिज्युअल्स · T ट्रस्ट
- L लोकल ऑथॉरिटी · J आर्टिफिशियल ज्युरिडिकल पर्सन · G सरकार
म्हणून 03ABCDE1234F1ZA मध्ये PAN चे चौथे अक्षर D आहे, जे यापैकी नाही; आमचा चेकर तुम्हाला सावध करेल. खऱ्या प्रोप्रायटरच्या GSTIN मध्ये तिथे P असतो.
चेक कॅरेक्टर कसे काढतात
प्रत्येक अक्षराला एक मूल्य असते: अंक 0–9 चे मूल्य 0–9, अक्षरे A–Z चे 10–35. मग पहिल्या 14 अक्षरांसाठी:
- विषम जागेवरील अक्षरांच्या (पहिले, तिसरे, पाचवे…) मूल्याला 1 ने आणि सम जागेवरील अक्षरांना 2 ने गुणा.
- प्रत्येक गुणाकार "किती 36" आणि "किती उरले" यात विभागून दोन्ही बेरीज करा. (उदा. 70 = एक 36 आणि 34 उरले, म्हणून ते 1 + 34 = 35 मोजले जाते.)
- सर्व 14 अक्षरांचे निकाल बेरीज करा.
- बेरजेला 36 ने भागा आणि बाकी घ्या. 36 मधून बाकी वजा करा, हेच चेक कॅरेक्टरचे मूल्य (बाकी 0 असल्यास 0).
नमुना 03ABCDE1234F1Z चे 14 निकाल आहेत 0, 6, 10, 22, 12, 26, 14, 2, 2, 6, 4, 30, 1 आणि 35. त्यांची बेरीज 170. 170 ÷ 36 ची बाकी 26, आणि 36 − 26 = 10, म्हणजे अक्षर A. म्हणून पूर्ण GSTIN 03ABCDE1234F1ZA आहे.
GSTIN लिहिताना होणाऱ्या सामान्य चुका
- O आणि 0, I आणि 1, S आणि 5, B आणि 8 यात गोंधळ. PAN भागात जागा 3–7 आणि 12 वर अक्षरे असतात, 8–11 वर अंक.
- एक स्पेस किंवा एक अक्षर सुटणे, व्हिजिटिंग कार्ड किंवा WhatsApp मेसेजमधून कॉपी करताना.
- त्याच व्यवसायाचा दुसऱ्या राज्याचा GSTIN. पंजाब आणि हरियाणात नोंदणीकृत व्यवसायाचे दोन GSTIN असतात (03… आणि 06…); ज्या राज्यात पुरवठा करताय, त्याच्या GSTIN वर बिल करा.