GSTIN › GSTIN फॉर्मेट
GSTIN फॉर्मेट: 15 अक्षरक मतलब
भारत मे हर GST रजिस्ट्रेशन कें 15 अक्षरक GSTIN (Goods and Services Tax Identification Number) भेटैत अछि। ई कोनो रैंडम नंबर नहि अछि: हर हिस्सा किछु बतबैत अछि, आ अंतिम अक्षर साबित करैत अछि जे बाँकी चौदह सही लिखल गेल अछि।
GSTIN क पाँच हिस्सा
सैंपल नंबर 03ABCDE1234F1ZA लिअ (एहि पेजक लेल बनाओल):
| अक्षर | सैंपल मे | मतलब |
|---|---|---|
| 1–2 | 03 | रजिस्ट्रेशनक स्टेट कोड। 03 पंजाब अछि। GST स्टेट कोडक लिस्ट देखू। |
| 3–12 | ABCDE1234F | बिजनेसक PAN। GST मे रजिस्टर्ड टैक्स डिडक्टर (14म अक्षर D) लेल एतय PAN क जगह TAN रहैत अछि। |
| 13 | 1 | एहि राज्य मे एहि PAN क रजिस्ट्रेशन नंबर: पहिल लेल 1, दोसर लेल 2, आ आगू; 9 क बाद A सँ Z अक्षर अबैत अछि। एक राज्य मे दू रजिस्ट्रेशन बला बिजनेस (जेना दू बिजनेस वर्टिकल) मे एतय 1 आ 2 रहैत अछि। |
| 14 | Z | सामान्य टैक्सपेयर लेल Z। टैक्स डिडक्टर (GST मे TDS) लेल D आ टैक्स कलेक्टर (TCS काटय बला ई-कॉमर्स ऑपरेटर) लेल C। |
| 15 | A | चेक कैरेक्टर, पहिल 14 सँ निकालल जाइत अछि (नीचाँ देखू)। |
भीतरक PAN बिजनेसक प्रकार बतबैत अछि
PAN क चारिम अक्षर बतबैत अछि जे PAN ककर अछि, तेँ GSTIN क छठम अक्षर सेहो यैह बतबैत अछि:
- P व्यक्ति (प्रोप्राइटर सेहो, जे अपने PAN पर रजिस्टर करैत छथि)
- C कंपनी · F फर्म वा LLP · H हिंदू अविभाजित परिवार (HUF)
- A एसोसिएशन ऑफ पर्सन्स · B बॉडी ऑफ इंडिविजुअल्स · T ट्रस्ट
- L लोकल अथॉरिटी · J आर्टिफिशियल ज्यूरिडिकल पर्सन · G सरकार
तँ 03ABCDE1234F1ZA मे PAN क चारिम अक्षर D अछि, जे एहि मे सँ कोनो नहि; हमर चेकर अहाँ कें चेतावनी देत। असली प्रोप्राइटरक GSTIN मे ओतय P रहैत अछि।
चेक कैरेक्टर कोना निकलैत अछि
हर अक्षरक एकटा वैल्यू होइत अछि: अंक 0–9 क वैल्यू 0–9, अक्षर A–Z क 10–35। फेर पहिल 14 अक्षरक लेल:
- विषम जगह बला अक्षर (पहिल, तेसर, पाँचम…) क वैल्यू कें 1 सँ आ सम जगह बला कें 2 सँ गुणा करू।
- हर गुणनफल कें "कतेक 36" आ "कतेक बाँचल" मे बाँटू आ दुनू कें जोड़ू। (जेना 70 = एक 36 आ 34 बाँचल, तँ ई 1 + 34 = 35 गनल जाएत।)
- सभ 14 अक्षरक नतीजा जोड़ू।
- जोड़ कें 36 सँ भाग दिअ आ शेषफल लिअ। 36 मे सँ शेषफल घटाउ, यैह चेक कैरेक्टरक वैल्यू अछि (शेषफल 0 हो तँ 0)।
सैंपल 03ABCDE1234F1Z क 14 नतीजा अछि 0, 6, 10, 22, 12, 26, 14, 2, 2, 6, 4, 30, 1 आ 35। एकर जोड़ 170 अछि। 170 ÷ 36 मे शेषफल 26 बचैत अछि, आ 36 − 26 = 10, जे अक्षर A अछि। तँ पूरा GSTIN 03ABCDE1234F1ZA अछि।
GSTIN लिखैत काल आम गलती
- O आ 0, I आ 1, S आ 5, B आ 8 मे गड़बड़। PAN बला हिस्सा मे जगह 3–7 आ 12 पर अक्षर रहैत अछि, 8–11 पर अंक।
- एकटा स्पेस वा एकटा अक्षर छूटि जायब, विजिटिंग कार्ड वा WhatsApp मैसेज सँ कॉपी करैत काल।
- ओही बिजनेसक दोसर राज्यक GSTIN। पंजाब आ हरियाणा मे रजिस्टर्ड बिजनेसक दू GSTIN होइत अछि (03… आ 06…); जाहि राज्य मे सप्लाई कऽ रहल छी, ओही बला पर बिल बनाउ।